Cũng giống như đại đa số các tỉnh thành miền Bắc khác, Ninh Bình cũng mang trong mình những nền văn hóa tín ngưỡng đặc sắc với nhiều lễ hội đậm chất truyền thống. Trong bài viết ngày hôm nay hãy cùng MT Collection Hotel về Cố Đô tìm hiểu Lễ hội Đền Thái Vi – một trong những lễ hội đặc sắc và thu hút nhiều du khách thập phương đến thăm nhé!
Đôi nét về lễ hội Đền Thái Vi
Nguồn gốc về sự ra đời của lễ hội Đền Thái Vi
Đền Thái Vi nằm tại thôn Văn Lâm, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Ngôi đền thờ phụng 4 vị vua đời Trần là Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông và Hiển Từ Hoàng Thái Hậu. Lễ hội Đền Thái Vi là lễ hội lớn của dân làng Văn Lâm nhằm mục đích tưởng nhớ các vị vua đời Trần, đặc biệt là vua Trần Thái Tông, người đã có công chiêu dân lập ấp ở xã Ninh Hải.
Thời gian và địa điểm tổ chức lễ hội Đền Thái Vi
Lễ hội Đền Thái Vi được tổ chức và diễn ra từ ngày 14/3 đến hết ngày 16/3 theo âm lịch. Chính hội là ngày rằm, cứ 3 năm 1 lần, dân làng Văn Lâm lại tổ chức hội quy mô lớn hay còn gọi là hội tổng.
Đúng ngày 14/3 âm lịch hằng năm, dân làng Văn Lâm sẽ làm lễ mở cửa đền rước bát hương thánh ra đình Các. Đến 28 tháng chạp hàng năm, dân làng bắt đầu tiến hành nghi thức tắm tượng hay còn gọi là lễ mộc dục. Nước được sử dụng trong nghi thức này là nước ở giếng Ngọc ở trước cửa đền.
Lễ hội Đền Thái Vi có gì đặc sắc?
Phần lễ của Lễ hội Đền Thái Vi
Lễ hội Đền Thái Vi gồm có hai phần là phần lễ và phần hội. Với phần lễ rước kiệu là nghi thức đầu tiên trong ngày chính lễ với khoảng trên dưới 30 đoàn rước kiệu của các xã trong huyện Hoa Lư và trong tỉnh. Thông thường một đoàn rước kiệu thường gồm có ba cỗ kiệu gồm Kiệu song hành dành cho các quần thần; Kiệu bát cống dành cho vua; Kiệu võng dành cho những vương mẫu hay các công chúa
Phần kiệu được dân làng chuẩn bị và trang hoàng rất kỹ càng với lọng cắm và màu sắc rực rỡ, sau đó đến hàng kiệu của các đoàn là hàng kiệu khiêng hương hoa và lễ vật. Tiếp đến phường bát âm, rồi đến ban tế do ông chủ tế dẫn đầu đi hàng hai, tất cả đều được mặc thẩm phục.
Lễ rước kiệu sẽ được khởi hành từ đình hoặc đền của các làng rước đến và tập trung tại đình Các, rồi tất cả được rước vào bên trong đền Thái Vi để tế vua. Buổi lễ diễn ra với đoàn rước kiệu của thôn sở sẽ đi đầu, tiếp đến là đoàn của thôn Hành Cung, xã Ninh Thắng. Tiếp theo là các đoàn rước của các thôn và xã khác, thậm chí là ở huyện khác (đoàn của xã Khánh Hoà, huyện Yên Khánh, nơi thờ công chúa Trần Huyền Trân).
Khi đoàn rước đã vào trong Đền Thái Vi cũng là lúc nghi thức rước đuốc sẽ được tiến hành. Người dân sẽ tiến vào cung trong để dâng hương rồi mới rước đuốc lửa ra và đốt lên ở trên mâm đá đặt ngoài sân rồng.
Phần cuối cùng là lễ tế – một nghi thức cực kỳ trang trọng cao và quan trọng trong lễ hội. Mỗi đoàn rước kiệu đều lập thành một ban tế gồm các cụ cao tuổi, các chức sắc trong làng. Ban tế chính gồm 5 người, một ông chánh tế, hai ông phân hiến và hai ông bồi tế. Giáp ban có ông hạ xướng, ông thông xướng, ông rước đài và ông đánh trống. Đi sau cùng là 9 ông đọc 9 khúc của bài ca nghi lễ ca ngợi công đức vua Trần, đặc biệt là vua Trần Thái Tông được trình bày qua nghệ thuật diễn xướng. Sau mỗi khúc tế, có hai người phường trò, người nam chơi đàn và người nữ dẫn giải bằng lỗi hát ca trù.
Phần hội
Sau phần lễ là đến phần hội, một trong những phần vui nhất với dân làng Văn Lâm được tổ chức tại đền Thái Vi và sân bến thuyền Tam Cốc, thu hút nhiều du khách thập phương đến dự hội. Trong hội có nhiều trò chơi thú vị như nấu cơm thi, hội diễn chèo, trò đua truyền thống, cờ bỏi, thi đu quay, kéo co, thi múa rồng, múa lân, đu giật…
Tiếng trống, tiếng chiêng rộn ràng và hòa cùng những làn điệu ca trù mượt mà của những người nghệ sĩ khiến lễ hội Đền Thái Vi trở thành một lễ hội đặc sắc mà du khách không thể bỏ qua.
Một số lưu ý bạn quan trọng khi tham gia lễ hội Đền Thái Vi
– Lựa chọn những trang phục lịch sự, kín đáo vào thoải mái khi tham gia lễ.
– Không gây ồn ào, làm mất trật tự an ninh, tuân thủ các quy định giữ gìn vệ sinh môi trường của lễ hội.
– Tuyệt đối không thực hiện các hành động chiếm đoạt lễ vật cúng tế để cầu may hay lấy lộc.
– Lễ hội sẽ rất đông đúc do vậy bạn nên bảo quản tư trang của mình và tuyệt đối không mang nhiều tiền, vật quý giá những tránh mất mát không đáng có xảy ra.
Trên đây MT Collection Hotel đã mang đến cho bạn những thông tin bổ ích về Lễ hội Đền Thái Vi – một lễ hội mang nhiều giá vị về lịch sử và văn hóa của Cố Đô Ninh Bình. Đừng quên theo dõi trang để cập nhật thêm nhiều tin tức, thông tin bổ ích về du lịch Ninh Bình bạn nhé!
